Ceviz ve Badem için teşvik var


 
  
Devlet badem ve ceviz için bedava arazi veriyor üstelik 30 yıl vadeli kredi ama talep yok


Badem ve cevizin ağacı mobilyada kullanılınca meyvesi ithal ediliyor

Türkiye, ağacını mobilya olarak kullandığı badem ve cevizin meyvesini yurtdışından alıyor. Kuruyemiş olarak satılan bademin yüzde 85'i cevizin de yüzde 90'ı ithal ediliyor.



Yurtdışından alınan bademin tamamı Amerika'dan karşılanırken, Türk Cumhuriyetleri, Ukrayna ve Moldova da Türkiye'ye ciddi miktarda ceviz satıyor. Ülke topraklarında bol miktarda yetişen bu iki ürünün dışarıdan temin edilmesi özellikle kuruyemiş sektörünü olumsuz etkiliyor. Türk çiftçisinin badem ve cevizi bir ürün olarak görmemesinden yakınan Çelik Kuruyemişleri Genel Müdürü Muhammer Çelik, "Badem ve ceviz ağaçlarını kesip mobilya yapmışız. Şimdi üretmediğimiz bu ürünlerin yüzde 90'a yakınını ithal ediyoruz." diyor.

Büyüklüğü 1,5 milyar dolara ulaşan kuruyemiş sektörü, 300 milyon dolara yakın ithalat yapıyor. Bunun büyük kısmını badem ve ceviz oluşturuyor. Fındık, üzüm, incir ve kuru kayısıda dünya lideri olan Türkiye, aynı başarıyı ceviz ve bademde sergileyemiyor. Kuruyemiş açısında zengin bir ülke olan Türkiye, ceviz ve bademin meyvesinden değil ağacından yararlanıyor. Sektör temsilcileri, başta Tarım ve Köyişleri Bakanlığı olmak üzere ilgili kurumlardan ceviz ve badem yetiştiriciliğini teşvik edici projelerin geliştirilmesini istiyor. Kısa bir süre önce dernekleşen kuruyemişçiler de ceviz ve badem seferberliği başlatma kararı aldı. Kırsal kesimdeki insanlara bu ürünlerin getirisini anlatacaklarını dile getiren Çelik Kuruyemişleri Genel Müdürü Muhammer Çelik, "Dernek olarak çıkıp üreticiyi teşvik edeceğiz. Bu konuda dernek vasıtasıyla daha aktif çalışacağız. Ceviz ve bademden verim almak uzun sürüyor. Bunun için kimse yetiştirmek istemiyor. Dernek olarak Güneydoğu'ya gidip oralarda badem ve ceviz seferberliği başlatacağız. Tarım bakanlığından fidan desteği talep edeceğiz." diye konuşuyor.

Türk çiftçisinin badem ve cevizi bir ürün olarak görmemesinden yakınan Çelik Kuruyemişleri Genel Müdürü Muhammer Çelik, "Badem ve ceviz ağaçlarını kesip mobilya yapmışız. Şimdi üretmediğimiz bu ürünlerin yüzde 90'a yakınını ithal ediyoruz." diyor. Ağaçlandırma yapılırken ceviz ve badem dikimine ağırlık verilmesini isteyen Çelik, şöyle konuşuyor: "Bademi bir ürün olarak görmemişiz. Çünkü dikiminden 4-5 yıl sonra ancak meyve alabiliyorsunuz. Halbuki bizim bademimizin aroması, Amerikan bademinden kat kat üstün."

Yıllarca Amerikan bademi satmamak için direndiğini anlatan Çelik, "Ceviz ve bademin dışında yurtdışından tonlarca Türkiye'ye ayçiçeği giriyor. Geniş topraklarımız dururken yurtdışından ayçiçeği getirmek doğru bir yaklaşım değil." ifadelerini kullanıyor. Çelik'in anlattığına göre, badem yetiştiriciliğini bilimsel olarak yapan Amerika, üreticiye limitsiz kredi veriyor. Ayrıca ürün çıkana kadar çiftçiye geçimini sağlamak için de yardımda bulunuyor.

Devlet bedava arazi veriyor, kimse badem ve ceviz yetiştirmiyor

Türkiye'de de Çevre ve Orman Bakanlığı, badem ve ceviz yetiştirmek isteyenlere özel ormancılığı teşvik kapsamında 49 yıllığına arazi tahsis ediyor. Devlet, özel orman kurmak isteyene her türlü desteği veriyor. Proje masraflarının tamamı karşılanıyor. Özel ağaçlandırmayı destekleme çerçevesinde, 30 yıl geri ödemesiz kredi veren devlet, ilk 3 yıl içindeki bütün giderleri de finanse ediyor. Mülkü olmayanlara 49 yıllığına arazi tahsisinde de bulunarak ağaçlandırılacak alanın etrafının çevrilmesi, dikim ve fidan bedelleri ile 3 yıllık bakım maliyetinin de ödemesini yapıyor. Buna rağmen yeterli badem ve ceviz ekimi yapılmıyor. Ayrılan kaynağın ancak yarısı kullanılabiliyor. İlgisizliğin sebebi olarak bu ağaçların geç meyve vermesi gösteriliyor. Özel ormancılık kapsamında çam, meşe, sedir, göknar, kayın gibi asli orman türlerinin yanı sıra, meyvesinden faydalanan ceviz, kestane, harnup, antepfıstığı, menengiç, badem, alıç, kuşburnu türleri ve hızlı gelişen kavak, okaliptüs, kızılağaç çeşitleriyle tıbbi, aromatik, soğanlı ve yumrulu bitki türlerinin ekim ve dikimine izin veriliyor.

Şaban Gündüz

bizimantalya.com

Yorum Yaz